Welk warmte- en koelvermogen heb je nodig?

Je kon al lezen dat een correcte bepaling van het calorisch vermogen van een airconditioner belangrijk is om de goede werking van het toestel te verzekeren en om het elektriciteitsverbruik in de hand te houden.

Het benodigde vermogen is afhankelijk van de specifieke kenmerken van een ruimte die geklimatiseerd moet worden. Een kelder heeft bij manier van spreken heel wat minder koelvermogen nodig dan een zolder.

De interpretatie van ondermeer de volgende variabelen laat toe het gewenste vermogen te bepalen:

1. De grootte van de ruimte.  Des te meer volume de te klimatiseren ruimte heeft en hoe hoger het verschil tussen de buiten-en binnentemperatuur dient te zijn, hoe groter ook het vereiste koelvermogen.
2. De kleur van muren, ramen, deuren, dak en plafond.  In de zomer dragen we lichtere kledij want dat reflecteert het licht en de warmte.  Diezelfde regel geldt ook voor airco. Een zwarte gevel zal meer warmte opnemen dan een witgeverfde muur die het zonlicht weerkaatst.
3. Het aantal personen dat doorgaans in een ruimte aanwezig is en het soort werk dat ze verrichten.  Reken op een vermogen van 120 à 150 watt per aanwezige.
4. Is er een zonnewering voorhanden?  Een buiten-zonnescreen vermindert de warmtepenetratie tot 75%.  Maar ook het gebruik van gewone gordijnen of rolluiken levert al een vermindering van 35% op.
5. Het soort dak dat gebruikt wordt.  Een plat dak geeft een grotere warmtebelasting dan een puntdak.  Ook de isolatie van het dak of plafond is van belang. 
6. Het aantal, de grootte, de kwaliteit en de oriënatie van ramen en deuren. De stralingswarmte door een glaspartij verschilt naargelang de windrichting, een zuidelijk gelegen raam laat veel meer warmte binnen dan eentje op het noorden gericht. Ramen vervaardigd uit dubbel en/of zonwerend glas veroorzaken weinig temperatuurstijging. Enkel glas en ongeïsoleerde verandaplaten zijn dan weer grotere boosdoeners.
7. De aanwezigheid en hoeveelheid van elektrische apparaten.  Computers, hun randapparatuur en (halogeen-)verlichting veroorzaken uiteraard warmte.

Het gewenste vermogen dient bovendien per te koelen of verwarmen ruimte berekend te worden. Het heeft geen enkel nut om bijvoorbeeld een supergrote airconditioner boven in je traphal te hangen en dan te verwachten dat de slaapkamers en badkamers die op deze hal uitkomen allemaal geklimatiseerd zullen worden. Om warmte in je huis te verdelen hang je toch ook een radiator in elke afzonderlijke ruimte die je wil verwarmen!

Je kan je voorstellen dat over deze materie al dikke boeken zijn geschreven en extreem moeilijke, uitgebreide en verwarrende calculatiemodules op punt gesteld werden. Waar nodig voeren wij een volledige koellastberekening uit maar hier houden we het graag simpel en stellen wij een vuistregel voor waarmee je zelf snel en gemakkelijk een idee kan krijgen van de koel- en/of warmtecapaciteit die jouw airconditioner nodig zal hebben.

Bij normale isolatieomstandigheden en in een woonomgeving mag je rekenen dat je ongeveer 50 watt koelvermogen per kubieke meter (m³) nodig hebt.

Een praktisch voorbeeld:
U wil een airconditioner om uw slaapkamer te klimatiseren. Er zijn geen overdreven grote en/of op het zuiden gerichte ramen en er is geen ongeïsoleerd plat dak. De slaapkamer is 5,2 meter breed en 4,0 meter lang.  Het plafond is 2,4 meter hoog. 

5,2 breed x 4,0 lang x 2,4 hoog = 49,9 m³ x 50 watt =
2.496 watt is benodigd om deze slaapkamer op warme dagen goed te kunnen koelen.

Nogmaals, dit is slechts een algemene regel voor toepassing in normale omstandigheden. Om bijvoorbeeld een niet bijster goed geïsoleerde veranda of een tot kamer omgebouwde zolderruimte vlak onder een pannendak te klimatiseren heb je uiteraard grotere vermogens –tot zelfs 100 watt vermogen per kubieke meter- nodig. Kom gerust langs, wij geven graag advies. Ook als je zo’n speciaal gevalletje aan de hand hebt.

Tot slot nog even vermelden dat wij het vermogen in onze berekeningen steeds uitdrukken in de eenheid ‘watt’ of ‘kilowatt’. Sommige fabrikanten geven hun vermogens aan in de eenheid ‘BTU’ (British Thermal Unit) 

Eén BTU stemt overeen met de hoeveelheid warmte die nodig is om 1 pound (450 gram) water met 1° Fahrenheit (0,56° Celcius) in temperatuur te doen stijgen.

De omrekening is simpel:
1 watt = 3,4121 BTU
dus
bijvoorbeeld 2.000 watt = 6.820 BTU
bijvoorbeeld 7.000 BTU = 2.052 watt